Reklam
Alsancak Kuru Kahvecisi
  1. Anasayfa
  2. Elektrik
Trendlerdeki Yazı

Yıldız Üçgen Bağlantı Şeması – Motora Yol Verme

Yıldız üçgen bağlantısı nedir? Yıldız üçgen bağlantı şeması nedir? Hangi motorlara yıldız üçgen bağlantı yapılır? Yıldız üçgen motor klemens kutusu bağlantısı nasıl yapılır?

Yıldız Üçgen Bağlantı Şeması – Motora Yol Verme
3 Fazlı Asenkron Motor Yıldız Üçgen Bağlantı Şeması – Motora Yol Verme E-Plan Çizimi

Yıldız üçgen yol verme yöntemi asenkron motorlarda yaygın olarak kullanılan bir yol verme yöntemidir. Asenkron motorlar(ASM) fabrikalarda yoğun kullanılan motor çeşitlerindendir. Bir diğer adı da sincap kafesli motor olarak da bilinmektedir. Yazı içeriğinde yıldız üçgen bağlantı ve güç, kumanda devrelerini ilerleyen bölümlerde göreceğiz.

Elektrik motorlarına yol verme yöntemlerine bakacak olursak şu şekildedir;

  1. Direkt Yol Verme (genel olarak 3 – 4 kW güce kadar olan motorlarda kullanılmaktadır)
  2. Düşük Gerilimli Yol Verme
    • Yıldız Üçgen Yol Verme (şu an bu yazımızda bu konuya değineceğiz)
    • Oto Trafo ile Yol Verme
    • Reosta (direnç) ile Yol Verme
    • Rotor Sargılı ASM ile Yol Verme
  3. Mikroişlemci ile Yol Verme

Yukarıda yer alan yöntemler ile asenkron motorlara yol verebiliriz. Her birinin kendine özel kullanımı söz konusudur. Aynı zamanda avantaj ve dezavantajlara sahiptir.

Biz bu yazımızda yıldız üçgen yol verme yöntemini aktaracağız. Daha önce girişte yıldız üçgen yol vermenin yaygın olarak kullanımından bahsetmiştik. Bunun sebebi ekonomik olmasından dolayı tercih edilmesidir. Fakat günümüzde sürücülerin maliyetleri ulaşılabilir olmasından ötürü asenkron motorlara yol verme yöntemi olarak sürücülerde yoğunlukla kullanılmaya başlanmıştır.

Yıldız Üçgen Yol Verme Nedir?

Yıldız üçgen yol verme yönteminin amacı: Asenkron motorun ilk kalkış anında oluşan demeraj akımını sınırlamak için kullanılmaktadır. Çünkü ilk kalkış anında motor nominal akım değerinin 6 – 8 katı kadar akım çekmektedir. Bu aşırı akım kullanılan şalt malzemelerinin de yüksek akım kapasitesine sahip ürünleri tercih etmemizi gerektirmektedir. Aksi takdir de çeşitli sorunlarla karşılaşılabilir. Kullanılan şalt malzemeler ise şöyledir; sigorta, termik manyetik şalter, kontaktör vb. şalt malzemelerdir.

Ayrıca yıldız üçgen yol verme yöntemi kullanılmazsa yüksek akım değerlerinde malzeme seçimi yapmak gerekecektir. Ayrıca bu ek bir maliyet oluşturmaktadır.

Aşağıdaki tabloda yıldız üçgen yol verme yönteminde motor sargı gerilimi, sargı akımı, hat akımı, güç ve tork ifadeleri görülmektedir. Görüldüğü gibi yıldız bağlantı ile üçgen bağlantı da bu ifadelerin değerleri yer almaktadır. Ayrıca aşağıda daha geniş bir şekilde yıldız bağlantı ve üçgen bağlantıya değineceğiz.

İfadelerYıldız BağlantıÜçgen Bağlantı
Sargı Gerilimi (V)1/√31
Sargı Akımı (A)1/√31
Hat Akımı (A)1/√31
Güç (W)1/√31
Kalkınma Torku (Nm)1/√31
Yıldız Üçgen Yol Verme Akım, Gerilim, Güç ve Moment İfadeleri

Tabloda da gördüğünüz gibi yıldız bağlantı üçgen bağlantıya göre daha az akım çekmektedir. Eğer direkt üçgen bağlantı ile çalıştırırsak motor yüksek akım çekeceğinden sargı izolasyonları zarar görebilir. Bu sebeple yıldız üçgen yol verme yöntemiyle motor kalkış akımını sınırlandırarak olası sorunları ortadan kaldırmak amacıyla yıldız üçgen yol veririz.

Asenkron Motor Yıldız Bağlantı

Aşağıdaki şekilde de görüldüğü gibi; yıldız bağlantı da motor sargı uçlarında 220V gerilim görülmektedir. Ayrıca motor sargı uçlarındaki gerilim faz gerilimi (Uf=Ur) olarak adlandırılmaktadır. Fazlar arası gerilim (Uh=Urs) ise 380V’tur. Fazlar arası gerilime ise hat gerilimi denmektedir. Şöyle bir sonuç ortaya çıkmaktadır.

  • Hat gerilimi, faz geriliminin kök 3 katıdır.
  • Hat akımı faz akımına eşittir.
Asenkron Motor Yıldız Sargı ve Klemens Bağlantısı - Yıldız Üçgen Bağlantı
Asenkron Motor Yıldız Sargı ve Klemens Bağlantısı

Asenkron Motor Üçgen Bağlantı

Aşağıdaki şekilde de görüldüğü gibi; üçgen bağlantı da motor sargı uçlarında 380V gerilim görülmektedir. Ayrıca motor sargısı üzerinden akan akım faz akımıdır. Hat akımı, faz akımının kök 3 katıdır. Hat gerilimi ve faz gerilimi birbirine eşittir. Şöyle bir sonuç ortaya çıkmaktadır.

  • Hat akımı, faz geriliminin kök 3 katıdır.
  • Hat gerilimi faz gerilimine eşittir.
Asenkron Motor Ücgen Sargı ve Klemens Bağlantısı
Asenkron Motor Ücgen Sargı ve Klemens Bağlantısı

Yıldız Üçgen Yol Verme Geçiş Zamanını Nasıl Ayarlarız

Yıldız üçgen geçiş süresini nasıl tayin edebiliriz: Öncelikle motoru üçgen bağlantıda yüksüz olarak çalıştırırız. Sonrasında ilk kalkış anında aşırı akım çektiği görülecektir. Bu şekilde kalkışından nominal akım değerine ulaşana kadar geçen süreyi yıldızdan üçgene geçiş süresi olarak kullanabiliriz. Ayrıca bu sürenin 8 ile 10 saniyeyi de geçmemesi istendiğini de bilmemiz gerekir.

Yıldız Üçgen Bağlantı Şeması Güç ve Kumanda Devresi

Yıldız üçgen bağlantı şeması devresini oluşturabilmek için aşağıdaki görselden faydalanabilirsiniz. Ayrıca kullanılan şalt malzemeler ve devrenin çalışma prensibiyle ilgili detayları da aşağıda bulabilirsiniz.

3 Fazlı Asenkron Motor Yıldız Üçgen Güç ve Kumanda Devresi
3 Fazlı Asenkron Motor Yıldız Üçgen Güç ve Kumanda Devresi

Güç ve Kumanda Devresinin Çalışma Prensibi

Devre oluşturulurken kullanılan devre elemanları şöyledir;

  • Kontaktör – 3 Adet
  • Termik Röle – 1 Adet
  • Sigorta – 1 Adet
  • Zaman Rölesi – 1 Adet
  • Start Butonu – 1 Adet
  • Stop Butonu – 1 Adet
  • Acil Stop Butonu – 1 Adet

Yıldız üçgen yol verme şeması, güç ve kumanda devresine ait çalışma prensibi aşağıdaki gibidir;

  • S6 Start butonuna basıldıktan sonra K3, K5 kontaktörleri ve ZR3 zaman rölesi enerjilenecektir.
  • Yıldız bağlantı çalışması ayarlanan süre sonunda (10 saniye sonra) K4 kontaktörü çekerek üçgen bağlantı olarak devreye girecektir.
  • Sistem üçgen bağlantıya geçiş sağladıktan sonra enerji sürekliliği, koruyucu ekipmanlarda hata olmaması veya stop butonuna basılıncaya kadar devam edecektir.

Sık Sorulan Sorular

Yıldız Üçgen Yol Verme Neden Kullanılır?

Elektrik motorunun ilk kalkış anındaki aşırı akımı (demeraj akımını) sınırlamak için yıldız üçgen yol verme yöntemi kullanılır.

Elektrik Motoru İlk Kalkış Anında Ne Kadar Akım Çeker?

İlk kalkış anında direkt yol verme yönetimi kullanıldığında elektrik motorları nominal akımın 6 – 8 katı kadar akım çekmektedir.

Kaç kW Motor Gücünden Sonra Yıldız Üçgen Yol Verme Kullanılır?

4 – 5 kW motor gücü ve üstünde yıldız üçgen yol verme yöntemi kullanılır. Bbu yöntem ile şebeke yükünüzü ve motor kullanım ömrünü uzatmasını istiyorsanız kullanmanız tavsiye edilir.

Yıldız Bağlantı ile Üçgen Bağlantı Arasındaki Farklar Kısaca Nelerdir?

Yıldız bağlantı da;

Hat akımı ve faz akımı birbirine eşittir.
Hat gerilimi faz geriliminin kök 3 katına eşittir.

Üçgen bağlantı da;

Hat akımı faz akımının kök 3 katına eşittir.
Hat gerilimi ve faz gerilimi birbirine eşittir.

Bu Yazıya Tepkiniz Nedir?
  • 31
    be_en
    Beğen
  • 8
    kutla
    Kutla
  • 4
    destek_ver
    Destek Ver
  • 2
    bilgi_verici
    Bilgi Verici
  • 1
    merak_uyand_r_yor
    Merak Uyandırıyor

Elektrik Mühendisi

Yazarın Profili
Paylaş
İlginizi Çekebilir

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


Yorumlar (2)

  1. hocam elinize sağlık çok açıklayıcı ve sade olmuş. Sadece şemanın altına sembolleri ve terimle açıklayan küçük bir tablo yapılsa çok daha güzel olabilirmiş.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir