PLC Sistemleri · Otomasyon
PLC Zamanlayıcı - TP - TON - TOF - TONR Nedir?

PLC Zamanlayıcı Programlama
Zamanlayıcılar PLC programlamada işlerimize en çok yarayan etkin komutlardır. Peki bu PLC Zamanlayıcılar nelerdir? Bunlar; TON, TOF, TP ve TONR'dir. Bu yazıda bu komutları ve mantıklarını örneklerle anlatıyoruz.
Şöyle ki;
TIA Portal kullanılarak S7-1200 PLC'de IEC zamanlayıcılarının (TON, TOF, TP ve TONR) uygulanması.
Birçok uygulamada zaman veya sinyal akışını kontrol etme gereksinimi vardır. Örneğin bir valfin ya da motorun belirli bir süre çalışması veya bir gecikmeden sonra açılması gerekebilir.
Zamanlayıcı Diyagramları

Örneklerle S7-1200 PLC'de IEC zamanlayıcıları (TON, TOF, TP &TONR) kullanacağız. Yukarıdaki şemada gösterildiği gibi farklı türde zamanlayıcılar mevcuttur.
TON (açılma gecikmeli): Giriş geldikten belirli bir süre sonra çıkışı açar.
TOF (kapanma gecikmeli): Giriş kesildikten sonra çıkış belirli bir süre daha açık kalır.
TP (darbe): Giriş geldiğinde çıkışı sabit bir süre için açar.
TONR (süre biriktiren): Girişin açık kaldığı süreleri toplar; toplam süre dolunca çıkışı açar.
Burada zamanlayıcıların açıklaması için dört motor ve dört Switch örneğini düşünün. Dört motoru farklı şekillerde çalıştırmamız gerekiyor:
İlk motor 10 sn gecikmeden sonra çalışacaktır,
ikinci motor hemen başlar ve 10 saniyelik gecikmeden sonra kapanır ve üçüncü motor darbe ile başlayacak ve 10s gecikme ile kapanacaktır.
Dördüncü motor, anahtarın toplam 10 saniye açık kalmasından sonra çalışacaktır.
Giriş/Çıkış Listesi
Giriş Listesi
I0.0 Switch 1
I0.1 Switch 2
I0.2 Switch 3
I0.3 Switch 4
Sıfırla : I0.4
Çıkış Listesi
Q0.0 Motor 1
Q0.1 Motor 2
Q0.2 Motor 3
Q0.3 Motor 4
TON Zamanlayıcı
Q çıkışının açılmasını PT süresi kadar geciktirmek için açılma gecikmeli zamanlayıcı (TON) komutunu kullanırız. IN girişi 0'dan 1'e (pozitif kenar) değiştiğinde süre başlar; IN 1 kaldığı sürece PT dolunca Q 1 olur.
Ayrıca zamanlayıcı bloğunun ET çıkışında mevcut zaman değerini izleyebilirsiniz. Süre T#0s'den başlar ve PT değerine ulaşınca durur. IN 0'a döndüğünde ET ve Q sıfırlanır.

TOF Zamanlayıcı
Q çıkışının kapanmasını PT süresi kadar geciktirmek için kapanma gecikmeli zamanlayıcı (TOF) komutunu kullanırız.
Q çıkışı, IN girişindeki mantıksal işlemin (RLO) sonucu 0'dan 1'e değiştiğinde hemen 1 olur. IN 1'den 0'a düştüğünde PT süresi başlar; süre dolunca Q 0 olur. Süre dolmadan IN yeniden 1 olursa süre sıfırlanır.
ET çıkışında o anki zaman değerini izleyebiliriz.

TP Zamanlayıcı
Q çıkışını belirli bir süre için açmak amacıyla darbe zamanlayıcı (TP) komutunu kullanırız.
IN girişinin sonucu 0'dan 1'e (pozitif kenar) değiştiğinde talimat başlar.
Programlanan zaman (PT), talimat başladığında başlar. Bu zamanlayıcıda, yeni bir pozitif kenar algılansa bile, Q çıkışındaki sinyal durumu, PT süresi çalıştığı sürece etkilenmez.

TONR Zamanlayıcı
Süre biriktiren zamanlayıcı (TONR), IN girişinin açık kaldığı süreleri PT değerine ulaşana kadar toplar.
IN 1 olduğu sürece geçen süre ET'de birikir; IN 0'a düşerse biriken süre korunur ve IN tekrar 1 olduğunda kaldığı yerden devam eder.
Toplam süre PT'ye ulaşınca Q 1 olur ve IN 0'a düşse bile 1 kalır. ET ve Q yalnızca R girişiyle sıfırlanır.

Programlama için S7-1200 PLC ve TIA portal yazılımını ele alacağız.
Network 1:
Bu networkte Motor 1 (Q0.0) için açılma gecikmeli zamanlayıcıyı (TON) kullandık.
Switch 1 (I0.0)'ın durumu 0'dan 1'e değiştiğinde, zamanlayıcı komutu aktif olur. 10s gecikmeden sonra Motor 1 (Q0.0) aktif hale gelecektir.
Network 2:
Bu networkte Motor 2 (Q0.1) için kapanma gecikmeli zamanlayıcıyı (TOF) kullandık.
Switch 2 (I0.1)'in durumu 0'dan 1'e değiştiğinde, zamanlayıcı komutu aktif olur. Motor 2'yi (Q0.1) hemen etkinleştirecektir.
Ayrıca Switch 2 (I0.1) durumu 0'a geri döndüğünde, programlanan zaman (PT) başlayacak ve Motor 2 (Q0.1) bu süre dolunca duracaktır.
Network 3:
Bu networkte Motor 3 (Q0.2) için darbe zamanlayıcıyı (TP) kullandık.
Yani Switch 3 (I0.2)'nin durumu 0'dan 1'e değiştiğinde, zamanlayıcı komutu aktif olur. Motor 3 (Q0.2) hemen aktif hale gelecektir.
Başka bir deyişle yeni pozitif kenar algılansa bile Motor 3 (Q0.2)'nin durumu programlanan süre (PT) çalıştığı sürece etkilenmez.
Network 4:
Bu networkte Motor 4 (Q0.3) için süre biriktiren zamanlayıcıyı (TONR) kullandık. Switch 4 (I0.3) açık kaldığı süreler toplamı 10 saniyeye ulaşınca Motor 4 (Q0.3) çalışmaya başlar.
Motor 4 (Q0.3), giriş 0'a döndüğünde bile çalışmaya devam eder. Zamanlayıcıyı veya birikmiş zamanı sıfırlamak için Sıfırlama (I0.4) gereklidir.
Çalışma Zamanı Test Durumu





Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.