Elektrik
Hidroelektrik Santrali Nedir? [Video]
![Hidroelektrik Santrali Nedir? [Video]](/medya/kapak/hidroelektrik-santrali-nedir-kapak.webp?v=2)
Hidroelektrik santrali kısaca HES olarak da bilinen ve elektrik üretmek amacıyla kurulmuş olan tesislerdir. Türkiye için büyük önem taşıyan hidroelektrik santrallerinin kurulu gücü 2021 yılı verilerine göre yaklaşık 32 gigavat (32.000 MW) idi; bu santraller 2021'de yaklaşık 56.000 gigavatsaat (56 TWh) elektrik üretti. (Veriler 2021'e aittir; güncel değerler için TEİAŞ istatistiklerine bakabilirsiniz.)
Hidroelektrik Santrali Nasıl Çalışır?
Barajda biriken suyun yüksekliğinden kaynaklanan potansiyel enerjisi, su cebri borularla aşağı bırakıldığında kinetik enerjiye dönüşür. Hızlanan su türbin kanatlarına çarparak türbini döndürür. Türbin miline bağlı alternatör (jeneratör) de dönerek elektrik enerjisi üretir.
Hidroelektrik Santrali çevreyi önemseyen yani atık oluşturmayan bir elektrik üretim biçimidir. Aynı zamanda HES yapıları verimlilikleri oldukça yüksektir. Yenilenebilir ve temiz enerji sağlar. İlk yatırım maliyeti yüksek olsa da işletme maliyetleri düşük, ömürleri uzundur. Bununla birlikte barajların ve derivasyon tipi santrallerin akarsu ekosistemine etkileri de proje aşamasında dikkate alınmalıdır.
Bilgi
- Enerji ve güç birimlerini kısaca hatırlayalım:
- 1 W = 1 J/s; yani 1 W·s = 1 N·m = 1 J.
- 1 kWh=3600000 Joule olmaktadır.
Örneğin
- 100 m yükseklikten düşen 1 ton suyun türbine aktarabileceği enerjiyi (kayıpları yok sayarak) bulalım.
- W(kgm2/sn2=Nm=joule)=m(kg)*g(m/sn2)*h(m)
- W=1000*9,8*100=980000 Joule olmaktadır.
- Bu enerjiyi kWh'e çevirelim:
- E = 980000 / 3600000 ≈ 0,27 kWh
Sonuç
Yani 100 m yükseklikten düşen her 1 ton (1 m³) su, kayıplar olmasaydı yaklaşık 0,27 kWh elektrik enerjisi üretirdi.
Hidroelektrik Santralinde Güç Hesabı Nasıl Yapılır?
Yukarıda gerçekleştirilen hesaplama yöntemleri elbette ki basit bir şekilde anlama konusunda bizlere kolaylık sağlaması adına gösterilmiştir. Gerçekte türbin, jeneratör ve borularda kayıplar olur. Bu yüzden hidroelektrik santralinin gücü şu formülle hesaplanır: P = ρ · g · Q · H · η (P: güç [W], ρ: suyun yoğunluğu ≈ 1000 kg/m³, g ≈ 9,81 m/s², Q: debi [m³/s], H: net düşü [m], η: toplam verim, çoğunlukla 0,85–0,90).









Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.