Endüstri · Yeni
Başabaş Noktası Hesaplama: Adet ve Ciro
Sabit giderler, birim satış fiyatı ve birim değişken maliyetten başabaş adedini ve cirosunu, hedeflediğiniz kâr için satmanız gereken adedi hesaplayın.
Nasıl çalışır?
Her satılan ürün, fiyatı ile değişken maliyeti arasındaki fark kadar katkı payı bırakır. Bu katkılar önce sabit giderleri karşılar; sabit giderler kapandığı adet başabaş noktasıdır, sonrası kârdır.
Örnek: sabit gider 200.000 ₺, fiyat 150 ₺, değişken maliyet 90 ₺. Katkı payı 60 ₺; 200.000 / 60 ≈ 3.334 adet satınca ne kâr ne zarar edilir. 60.000 ₺ kâr için 260.000 / 60 ≈ 4.334 adet gerekir.
Fiyatı artırmak ya da değişken maliyeti düşürmek katkı payını büyütür ve başabaş noktasını sola çeker; şemada iki doğrunun kesiştiği yer bu noktadır.
- Birim katkı payı
- 60 ₺
- Katkı payı oranı
- %40
- Başabaş adedi (kesirli)
- 3.333,3
- Başabaş cirosu
- 500.000 ₺
- Hedef kâr için adet
- 4.334 adet
- Hedef kâr için ciro
- 650.000 ₺
Formül ve Varsayımlar
- Birim katkı payı = birim satış fiyatı − birim değişken maliyet.
- Başabaş adedi = sabit giderler / birim katkı payı; başabaş cirosu = başabaş adedi × birim fiyat.
- Hedef kâr için adet = (sabit giderler + hedef kâr) / birim katkı payı.
- Güvenlik payı = (beklenen satış − başabaş adedi) / beklenen satış.
Kaynak: OpenStax, Principles of Accounting Vol. 2: Managerial Accounting (maliyet-hacim-kâr analizi). Son kontrol 03.11.2026. Sonuçlar ön boyutlandırma içindir.