Endüstri · Yeni
Ekonomik Sipariş Miktarı (EOQ) Hesaplama
Yıllık talep, sipariş ve stok tutma maliyetinden en düşük maliyetli sipariş miktarını, yıllık sipariş sayısını ve yeniden sipariş noktasını hesaplayın.
Nasıl çalışır?
Az ve sık sipariş vermek stok maliyetini düşürür ama sipariş giderini artırır; çok ve seyrek sipariş tersini yapar. EOQ, bu iki yıllık maliyetin eşitlendiği, toplamın en küçük olduğu miktardır.
Örnek: yılda 12.000 adet, sipariş başına 500 ₺, adet başına yıllık 15 ₺ stok maliyeti. EOQ = √(2 × 12.000 × 500 / 15) ≈ 894 adet; yılda yaklaşık 13 sipariş, her biri için 6.708 ₺ sipariş ve 6.708 ₺ stok maliyeti.
Yeniden sipariş noktası, tedarik süresi boyunca tüketilecek miktar ile emniyet stoğunun toplamıdır. Talep dalgalıysa emniyet stoğu, talebin standart sapması ve istenen hizmet düzeyiyle hesaplanır.
- Yılda sipariş sayısı
- 13,4
- Siparişler arası süre
- 22,4 gün
- Yıllık sipariş maliyeti
- 6.708 ₺
- Yıllık stok tutma maliyeti
- 6.708 ₺
- Toplam yıllık maliyet
- 13.416 ₺
- Günlük talep
- 40 adet
- Yeniden sipariş noktası
- 380 adet
Ürün bedeli toplam maliyete dahil değildir; miktar indirimi varsa indirimli miktarlar ayrıca karşılaştırılır.
Formül ve Varsayımlar
- EOQ = √(2 · D · S / H); D yıllık talep (adet), S sipariş başına sabit maliyet, H birim başına yıllık stok tutma maliyeti.
- Yıllık sipariş maliyeti = D / Q · S; yıllık stok tutma maliyeti = Q / 2 · H. EOQ’da ikisi eşittir.
- Yeniden sipariş noktası = günlük talep × tedarik süresi (gün) + emniyet stoğu.
- Model talebin sabit, tedarik süresinin belli olduğunu ve miktar indirimi olmadığını varsayar.
Kaynak: Harris, F. W. “How Many Parts to Make at Once” (1913), Operations Research 38(6) yeniden basımı. Son kontrol 03.11.2026. Sonuçlar ön boyutlandırma içindir.