Endüstri · Yeni

Ekonomik Sipariş Miktarı (EOQ) Hesaplama

Yıllık talep, sipariş ve stok tutma maliyetinden en düşük maliyetli sipariş miktarını, yıllık sipariş sayısını ve yeniden sipariş noktasını hesaplayın.

Yeniden sipariş noktası 380Emniyet stoğu 1009940Q* = 894 adetZaman (bir çevrim ≈ 22,4 gün)
Nasıl çalışır?

Az ve sık sipariş vermek stok maliyetini düşürür ama sipariş giderini artırır; çok ve seyrek sipariş tersini yapar. EOQ, bu iki yıllık maliyetin eşitlendiği, toplamın en küçük olduğu miktardır.

Örnek: yılda 12.000 adet, sipariş başına 500 ₺, adet başına yıllık 15 ₺ stok maliyeti. EOQ = √(2 × 12.000 × 500 / 15) ≈ 894 adet; yılda yaklaşık 13 sipariş, her biri için 6.708 ₺ sipariş ve 6.708 ₺ stok maliyeti.

Yeniden sipariş noktası, tedarik süresi boyunca tüketilecek miktar ile emniyet stoğunun toplamıdır. Talep dalgalıysa emniyet stoğu, talebin standart sapması ve istenen hizmet düzeyiyle hesaplanır.

Ekonomik sipariş miktarı894adet
Stok 380 adede inince sipariş verin
Yılda sipariş sayısı
13,4
Siparişler arası süre
22,4 gün
Yıllık sipariş maliyeti
6.708 ₺
Yıllık stok tutma maliyeti
6.708 ₺
Toplam yıllık maliyet
13.416 ₺
Günlük talep
40 adet
Yeniden sipariş noktası
380 adet

Ürün bedeli toplam maliyete dahil değildir; miktar indirimi varsa indirimli miktarlar ayrıca karşılaştırılır.

Formül ve Varsayımlar

  • EOQ = √(2 · D · S / H); D yıllık talep (adet), S sipariş başına sabit maliyet, H birim başına yıllık stok tutma maliyeti.
  • Yıllık sipariş maliyeti = D / Q · S; yıllık stok tutma maliyeti = Q / 2 · H. EOQ’da ikisi eşittir.
  • Yeniden sipariş noktası = günlük talep × tedarik süresi (gün) + emniyet stoğu.
  • Model talebin sabit, tedarik süresinin belli olduğunu ve miktar indirimi olmadığını varsayar.

Kaynak: Harris, F. W. “How Many Parts to Make at Once” (1913), Operations Research 38(6) yeniden basımı. Son kontrol 03.11.2026. Sonuçlar ön boyutlandırma içindir.

Sık Sorulanlar

Stok tutma maliyeti H nasıl bulunur?

Genellikle birim maliyetin yıllık yüzdesi olarak alınır (sermaye maliyeti, depo, sigorta, fire ve eskime); örneğin birim maliyeti 100 ₺ olan ürün için yıllık %20 ise H = 20 ₺.

EOQ’dan biraz sapmak maliyeti çok artırır mı?

Hayır. Toplam maliyet eğrisi EOQ çevresinde düzdür; sipariş miktarını kutu ya da palet katına yuvarlamak maliyeti çok az etkiler.

Benzer Araçlar