PLC ve Otomasyon · Yeni
Sensör Seçimi: Endüktif, Kapasitif, Fotoelektrik, Ultrasonik
Hedef malzeme, mesafe ve ortama göre endüktif, kapasitif, fotoelektrik, ultrasonik ya da manyetik sensörden hangisinin uygun olduğunu gerekçesiyle görün.
Sensör tipleri: hangisi nerede?
Sensör seçiminde ilk soru hedefin ne olduğudur: endüktif sensör yalnız metali, kapasitif sensör hemen her şeyi kısa mesafede, fotoelektrik ve ultrasonik sensörler daha uzaktan görür. İkinci soru mesafe, üçüncüsü ortamdır (toz, su, yağ, sıcaklık). Mesafeler tipik katalog değerleridir; kesin değer sensörün veri sayfasındadır.
Bu sensörlerin hepsi aktiftir: çalışmak için besleme ister (kahverengi +24 V, mavi 0 V) ve çıkışları elektroniktir. Mekanik limit anahtarı ve reed kontağı ise pasiftir; beslemesiz bir kontak gibi davranır.
| Sensör | Çalışma ilkesi | Tipik mesafe | İyi olduğu yer | Zayıf olduğu yer |
|---|---|---|---|---|
| Endüktif yaklaşım sensörü | Yüzündeki bobinin oluşturduğu manyetik alan, yaklaşan metalde girdap akımı doğurur; salınım zayıflayınca çıkış değişir. | Yaklaşık 1–40 mm (gövde çapıyla artar) | Metal parça, dişli, cıvata başı sayma; yağ, toz ve kire dayanıklı | Metal olmayan hedef; uzak mesafe |
| Kapasitif yaklaşım sensörü | Yüzündeki elektrot ile hedef arasındaki kapasitans, hedefin dielektrik sabitine göre değişir. | Yaklaşık 1–25 mm (hassasiyet ayarlı) | Plastik, ahşap, cam, sıvı ve granül; plastik depo duvarının arkasından seviye | Nemli, kirli yüzey ve köpük (yanlış algılama); uzak mesafe |
| Fotoelektrik, karşılıklı (verici + alıcı) | Verici ışını karşıdaki alıcıya gönderir; cisim ışını keserse çıkış değişir. | Birkaç metreden 50 m dolayına | Uzun mesafe, kirli ortamda en güçlü ışın, mat ve küçük cisim | İki ayrı gövde ve kablolama; şeffaf cisim (ışın geçer) |
| Fotoelektrik, reflektörlü | Işın karşıdaki reflektörden geri döner; cisim ışını keserse çıkış değişir. Polarize filtreli tipler parlak cisimden yanılmaz. | Yaklaşık 0,1–10 m | Tek tarafta kablolama, konveyörde geçiş; şeffaf cisim için özel tipler | Çok parlak cisim (polarize filtre yoksa), reflektörün kirlenmesi |
| Fotoelektrik, difüz (cisimden yansımalı) | Işın cismin kendi yüzeyinden yansır; yansıyan ışık yeterliyse çıkış değişir. Arka plan bastırmalı tipler mesafeye göre ayırır. | Yaklaşık 10 mm–1 m (renge bağlı) | Tek gövde, reflektörsüz; her malzemede orta mesafe | Koyu ve mat yüzeyde mesafe kısalır; parlak arka plan yanıltır |
| Ultrasonik sensör | Ses darbesi gönderir, yankının dönüş süresinden mesafeyi ölçer; renk ve şeffaflıktan etkilenmez. | Yaklaşık 30 mm–8 m (ölü bölge var) | Sıvı ve granül seviye, şeffaf ve parlak cisim, analog mesafe çıkışı | Köpük, yumuşak ve eğik yüzey, yakın ölü bölge, hava akımı ve sıcaklık değişimi |
| Manyetik (reed ya da Hall) sensör | Mıknatısın alanı reed kontağını kapatır ya da Hall elemanını tetikler; silindir pistonundaki mıknatısı gövdenin dışından görür. | Mıknatısa bağlı, birkaç mm–birkaç cm | Pnömatik silindir uç konumları, kapı ve kapak kontrolü | Mıknatıssız hedef; güçlü dış manyetik alan; reed tipinde yüksek anahtarlama sayısı |
| Mekanik limit anahtarı | Hedef kola ya da pime dokunur, kontak mekanik olarak açılır ya da kapanır. | Temas (0 mm) | Basit, ucuz, gerilim gerektirmez; güvenlik için pozitif açmalı tipler | Aşınma, sık anahtarlama, hassas ve hafif parça |
- Tür
- Endüktif yaklaşım sensörü
- Çalışma ilkesi
- Yüzündeki bobinin oluşturduğu manyetik alan, yaklaşan metalde girdap akımı doğurur; salınım zayıflayınca çıkış değişir.
- Tipik mesafe
- Yaklaşık 1–40 mm (gövde çapıyla artar)
- Alternatif
- Foto difüz
Hedef demir ya da çelik ve mesafe endüktif sensörün erişebildiği aralıkta; metale yalnız endüktif sensör seçicidir, toz ve yağdan etkilenmez.
Formül ve Varsayımlar
- Endüktif sensör yalnız metali algılar, en iyi demir ve çelikte çalışır; mesafe birkaç mm ile yaklaşık 40 mm arasıdır.
- Kapasitif sensör dielektrik sabiti havadan büyük her şeyi (plastik, ahşap, sıvı, granül) kısa mesafede algılar.
- Fotoelektrik sensörler mesafeye göre seçilir: difüz yaklaşık 1 m’ye, reflektörlü yaklaşık 10 m’ye, karşılıklı (verici + alıcı) daha uzağa erişir.
- Ultrasonik sensör renk ve şeffaflıktan etkilenmez; seviye ve şeffaf cisim için uygundur, köpük ve yumuşak yüzey sesi yutar.
- Mesafe aralıkları tipik katalog değerleridir; kesin seçim üreticinin veri sayfasıyla yapılır. Sensörlerin genel kuralları IEC 60947-5-2’dedir.
Kaynak: IEC 60947-5-2 (yaklaşım anahtarları) · TSE: TS EN 60947-5-2 · ATEX Yönetmeliği 2014/34/AB. Son kontrol 03.11.2026. Sonuçlar ön boyutlandırma içindir.