Pompa ve Hidrolik · Yeni
NPSH Hesaplama: Pompa Kavitasyon Kontrolü
Rakım, emme yüksekliği, emme hattı kaybı ve su sıcaklığından mevcut NPSH değerini hesaplayın, pompanın NPSHr değeriyle karşılaştırıp kavitasyonu kontrol edin.
Nasıl çalışır?
Pompa girişinde basınç suyun buhar basıncının altına düşerse su kaynar, oluşan kabarcıklar çarkta çökerek yüzeyi oyar. Buna kavitasyon denir.
NPSHa tesisatın pompa girişine sağladığı basınç payıdır ve tesisata bağlıdır. NPSHr ise pompanın kavitasyonsuz çalışmak için istediği değerdir ve üreticinin eğrisinde verilir. NPSHa her zaman NPSHr’den büyük olmalıdır.
- Rakım yükseldikçe atmosfer basıncı düşer: 1000 m’de deniz seviyesine göre yaklaşık 1,2 m kayıp vardır.
- Su ısındıkça buhar basıncı hızla artar; 80 °C suyla emmeli çalışma çoğu zaman mümkün değildir.
- NPSHr debiyle artar; kontrolü en yüksek çalışma debisinde yapın.
- Atmosfer basıncı
- 101,3 kPa
- Buhar basıncı
- 2,34 kPa
- Basınç yüksekliği (p − pv)/ρg
- 10,11 m
- Seviye etkisi
- −3 m
- Emme hattı kaybı
- −0,8 m
- Gereken en az pay
- 0,5 m
- Bu koşulda en büyük emme yüksekliği
- 5,81 m
Sıcak suda (60 °C üstü) ve sürekli çalışan pompalarda payı NPSHr'nin %20–30'u kadar tutmak daha güvenlidir.
Formül ve Varsayımlar
- NPSHa = (p_atm + p_depo − p_v) / (ρ·g) ± h_s − h_f; depo pompanın üstündeyse h_s artı, altındaysa eksi alınır.
- Atmosfer basıncı rakıma göre standart atmosferden: p = 101,325 · (1 − 2,25577·10⁻⁵·h)^5,25588 kPa.
- Buhar basıncı ve yoğunluk seçilen sıcaklıktaki standart su tablosu değerleridir.
- Emniyet payı: NPSHa − NPSHr en az 0,5 m ya da NPSHr'nin %10'u (hangisi büyükse). Sıcak suda ve sürekli çalışmada pay %20–30'a çıkarılması önerilir.
Kaynak: TMMOB Makina Mühendisleri Odası: tesisat ve pompa yayınları · Türk Standardları Enstitüsü (TS EN standartları). Son kontrol 03.11.2026. Sonuçlar ön boyutlandırma içindir.