Pompa ve Hidrolik · Yeni
Debiye Göre Boru Çapı Seçimi (Akış Hızı)
Debi ve kullanım yerine (pompa emme, basma, ısıtma, soğutma) göre önerilen hız aralığına giren boru çaplarını, her birindeki hız ve kaybı görün.
Nasıl çalışır?
Boru çapı seçiminde hedef, hızı belli bir aralıkta tutmaktır. Hız düşükse boru gereksiz büyük ve pahalıdır; yüksekse kayıp, ses ve aşınma artar.
Aralıklar kullanım yerine göre değişir. Pompa emme hattında kavitasyonu önlemek için hız düşük, basma hattında ise daha yüksek tutulabilir. Konutlarda ses önemli olduğu için ısıtma devresi düşük hızla çalışır.
- Sahada pratik kural: emme hattı basma hattından bir çap büyük seçilir.
- Sınırda kalan iki çap arasında, hat uzun ve çalışma süresi yüksekse büyük olanı seçmek işletme maliyetini düşürür.
- DN65 (iç çap 68,9 mm)
- 1,79 m/s · 477 Pa/m
- DN80 (iç çap 80,9 mm)
- 1,3 m/s · 213 Pa/m
Aynı aralıktaki büyük çap daha az kayıp ve ses, daha yüksek boru ve yalıtım maliyeti demektir.
Formül ve Varsayımlar
- Her anma çapı için v = Q / (π·D²/4) ve R = (f/D)·ρ·v²/2 hesaplanır.
- Önerilen hız aralıkları uygulamada yaygın pratik değerlerdir: pompa emme 0,5–1,5; basma 1,0–2,5; ısıtma devresi 0,3–1,5; soğutma suyu 0,6–2,0; bina içi kullanma suyu 0,5–2,0 m/s.
- Aralığa giren en küçük çap önerilir; bir üst çap kayıp ve gürültüyü azaltır, maliyeti artırır.
Kaynak: TMMOB Makina Mühendisleri Odası: tesisat ve pompa yayınları · Türk Standardları Enstitüsü (TS EN standartları). Son kontrol 03.11.2026. Sonuçlar ön boyutlandırma içindir.