Soğutma ve İklimlendirme · Yeni
Hava Kanalı Kesiti ve Eşdeğer Çap Hesaplama
Hava debisi ya da oda hacmi ve hava değişim sayısından, seçilen hızda dikdörtgen kanal ölçüsünü, yuvarlak eşdeğer çapı (Huebscher) ve standart ölçüyü bulun.
Nasıl çalışır?
Kanal kesiti, taşınacak hava debisinin seçilen hıza bölünmesiyle bulunur. Hız ses ve enerjiyi belirler: konut ve ofislerde ses için düşük, endüstride yer kazanmak için daha yüksek hız seçilir.
Dikdörtgen kanalın kaybı, aynı debide aynı birim kaybı veren yuvarlak kanal çapıyla (Huebscher eşdeğer çapı) hesaplanır. Bu çap kesit alanından bulunan çapla aynı değildir.
- Kare kanala yakın oran (1–2) en az sac ve en az kayıp demektir; asma tavan yüksekliği izin verdiği ölçüde oranı küçük tutun.
- Hava değişim sayısıyla debi bulurken mahallin kullanımına göre (mutfak, banyo, toplantı salonu) değerler değişir; yönetmelik ve standartlara bakın.
- Hava debisi
- 1.000 m³/h · 0,278 m³/s
- Gereken kesit
- 0,0694 m²
- Hesaplanan ölçü
- 373 × 186 mm
- Huebscher eşdeğer çapı De
- 305 mm
- Yuvarlak kanal (hesap)
- Ø297 mm
- Yuvarlak kanal (standart)
- Ø315 mm · 3,56 m/s
Ölçüler 50 mm'ye yukarı yuvarlandı. Kanal kaybı için eşdeğer çap De ile kayıp diyagramı kullanılır.
Formül ve Varsayımlar
- Kesit A = Q / v; dikdörtgen kanalda kısa kenar a = √(A / r), uzun kenar b = r · a; ölçüler 50 mm'ye yukarı yuvarlanır.
- Yuvarlak eşdeğer çap (aynı debide aynı birim kayıp, Huebscher): De = 1,30 · (a·b)^0,625 / (a + b)^0,25.
- Önerilen hızlar pratik kabuldür: konut ana kanal 3–5, ofis ve ticari 5–8, kol kanalı 2–4, endüstriyel 8–12 m/s.
- En/boy oranı 4'ü geçmemesi önerilir; yüksek oran kaybı ve malzemeyi artırır.
Kaynak: TMMOB Makina Mühendisleri Odası: ısıtma, iklimlendirme ve tesisat yayınları · ASHRAE (kanal tasarımı, Fundamentals el kitabı) · Türk Standardları Enstitüsü (TS 825, TS 2164, TS EN standartları). Son kontrol 03.11.2026. Sonuçlar ön boyutlandırma içindir.